İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı, BRICS ülkeleri arasında derin görüş ayrılıklarına yol açtı. Yeni Delhi’de düzenlenen BRICS zirvesinde, İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik kınama çağrısı, enerji krizinin yarattığı gergin ortamda tartışmaları alevlendirdi. Zirvede, bölgedeki çatışmaların küresel ekonomik etkileri ve BRICS içindeki jeopolitik ayrışmalar öne çıktı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, toplantıda ABD ve İsrail’in uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, bu durumu kınamaları için diğer üye ülkeleri direkt olarak çağırdı. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan savaşın gölgesinde bir araya gelen BRICS ülkeleri, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel rakiplerin aynı çatı altında yer alması sebebiyle fikir ayrılıklarıyla yüzleşmek zorunda kaldı. Arakçi, ABD’nin tutumunu “yasadışı genişleme ve savaş kışkırtıcılığı” olarak nitelendirerek, İran’ın diplomasiye açık olduğunu ancak gerektiğinde kendini savunmaya hazır olduğunu vurguladı. “İran, bu nedenle BRICS üyesi ülkeleri ve uluslararası toplumun sorumlu üyelerini, ABD ve İsrail’in uluslararası hukuk ihlallerini kınamaya davet etmektedir,” dedi.
BRICS’in oybirliğiyle karar alma mekanizması, mevcut gerilimler nedeniyle ortak bir bildiri yayınlamayı zorlaştırıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, dünya enerji piyasalarında büyük bir arz kesintisine neden oldu ve bu durum petrol fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı. Hürmüz Boğazı, dünya petrol sevkiyatının beşte birini gerçekleştirmekte, bu nedenle yaşanan aksaklıklar özellikle enerji ithalatçısı ülkeleri, örneğin Hindistan’ı, ekonomik yavaşlama ve enflasyon gibi tehditlerle karşı karşıya bırakıyor.
Bölgedeki güvenlik sorunları, Umman açıklarında bir Hint gemisine yapılan saldırıyla daha da tırmanmış durumda. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, mürettebatın güvende olduğunu belirtirken, ticari gemilere yönelik saldırıları sert bir dille kınadı. Bakanlık, “Bu saldırı kabul edilemez ve ticari denizcilerin hedef alınmaya devam edilmesinden derin üzüntü duymaktayız,” ifadelerini kullandı.
Yaşanan bu kriz, 2011 yılında Güney Afrika’nın katılımıyla genişleyen BRICS grubundaki jeopolitik fikir ayrılıklarını belirgin hale getirmiştir. Toplantıda ev sahipliği yapan Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, dengeli bir yaklaşım sergileyerek istikrarın önemine vurgu yaptı. Bu gelişmeler, BRICS ülkelerinin geleceği açısından kritik bir dönemeç oluşturuyor.
